ΑρχικήΨηφιακή ΒιβλιοθήκηΆρθραΆρθρα (Ελληνικά)ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ-"ΑΠΟΑΣΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ"

ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ-"ΑΠΟΑΣΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ"

ΑΠΟΑΣΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ

ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

 

 

Η διαδικασία της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακολούθησε διαφορετική πορεία από την αντίστοιχη διαδικασία στην Ελλάδα, καθώς στην Ευρώπη η ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης απετέλεσε τον πυρήνα της μεταρρύθμισης με την Αποασυλοποίηση να πραγματοποιείται παράλληλα ή να ακολουθεί.

Στα πλαίσια της Ελληνικής Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης από το 1984 έως σήμερα, το θέμα της Αποασυλοποίησης έχει σχεδόν «μονοπωλήσει» την προσπάθεια Υπουργείου και στελεχών ψυχικής υγείας. Αποασυλοποίηση και Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση σχεδόν ταυτίστηκαν, παρότι η μελέτη – Κανονισμός 815/1984 – που θεωρείται αρχή της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης, προέβλεπε την παράλληλη ανάπτυξη Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης και πραγματοποίηση της Αποασυλοποίησης. Εάν είχε υλοποιηθεί η μελέτη, ίσως οι εξελίξεις τα τελευταία 20 χρόνια να ήταν διαφορετικές. Η παράλληλη ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης με δημιουργία και λειτουργία Κέντρων Ψυχικής Υγείας, Ιατροπαιδαγωγικών Κέντρων, Κινητών  Μονάδων, κλπ. θα είχε οδηγήσει σε μια σύγχρονη Κοινωνική – Κοινοτική Ψυχιατρική με τουλάχιστον την εφαρμογή της αρχής της τομεοποίησης (κοινό δίκτυο παροχής υπηρεσιών σε συγκεκριμένο γεωγραφικό τομέα και πληθυσμό – 100.000 κάτοικοι ανά τομέα), καθώς και τη συνέχεια στη φροντίδα (συστηματικό follow-up) των χρόνιων ψυχωσικών, στην περιοχή τους.

Άλλωστε πραγματική  Αποασυλοποίηση δεν είναι απλώς η έξοδος των αρρώστων από τα ψυχιατρεία με εγκατάστασή τους στην Κοινότητα, αλλά μια διαδικασία που περιλαμβάνει τη βελτίωση της λειτουργίας των ίδιων των ψυχιατρείων κατ΄αρχήν (θεραπευτικά σχήματα, συνθήκες διαβίωσης, εμπεριστατωμένη προετοιμασία ασθενών για την έξοδό τους – ψυχολογική και εργασιακή). Παράλληλα, θα επιτυγχάναμε τη συνεργασία και εναρμόνιση των ψυχιατρείων με ήδη ανεπτυγμένες υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας (συμπεριλαμβανομένης και της διαδικασίας Αγωγής Κοινότητας για την υποδοχή των ασθενών) και έναν ηθμό προς την Δευτεροβάθμια (Ψυχιατρικούς Τομείς Γενικών Νοσοκομείων) Περίθαλψη.

Όσον αφορά τα πλεονεκτήματα της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης, πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν. Η παροχή υπηρεσιών είναι πιο επιστημονική, ανθρώπινη και οικονομική.

Πιο επιστημονική, γιατί η συνέχεια στη φροντίδα (σωστή λήψη φαρμάκων, συναισθηματικές σχέσεις θεραπευτή – θεραπευόμενων, ψυχοθεραπευτική εργασία, κλπ.), οδηγεί σε έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη υποτροπών, περιορισμό επικινδυνότητας, μείωση ενδονοσοκομειακής και  κυρίως ακούσιας νοσηλείας. Η ακούσια νοσηλεία, εκτός από τη σκληρότητά της, πραγματοποιείται σε πολύ υψηλά ποσοστά σε νομούς της Ελλάδας, αν το συγκρίνουμε με χώρες της Ε.Ε.

Με προτεραιότητα στην ίδρυση και λειτουργία Ιατροπαιδαγωγικών Κέντρων, οι μελλοντικές ψυχώσεις ενηλίκων θα είχαν, εν πολλοίς, εντοπισθεί. Η έγκαιρη παρέμβαση στα αρχικά στάδια μέσα από την συνεργασία υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης με την οικογένεια και την Κοινότητα, θα είχε δώσει καλύτερα αποτελέσματα από την οποιαδήποτε φροντίδα παραμελημένης σχιζοφρένειας ή συσσωρευμένων υποτροπών.

Πιο ανθρώπινη, στηριζόμενη στη συνεργασία και την εμπιστοσύνη του αρρώστου με τον, κατά το δυνατόν, μόνιμο θεραπευτή του.

Πιο οικονομική : Η εμπειρία κατέδειξε ότι, μετά από 3 χρόνια λειτουργίας Κέντρων Ψυχικής Υγείας και Κλιμακίων στο νομό Έβρου, το ποσοστό νοσηλευομένων από το συγκεκριμένο νομό στο Ψυχιατρείο Θεσσαλονίκης, μειώθηκε στο 1,2% από 5,6 %. Είναι τεράστια η οικονομική διαφορά μεταξύ ενδο- και εξωνοσοκομειακής περίθαλψης. Στην Κ.Μ., κάθε άρρωστος κοστίζει 3Ευρώ την ημέρα. Το αντίστοιχο κόστος στο Ψυχιατρείο και το Γενικό Νοσοκομείο είναι πολύ μεγαλύτερο, 60 και 150Ευρώ αντίστοιχα.

Υπάρχουν περιθώρια διορθώσεων στην πορεία υλοποίησης των στόχων της Μεταρρύθμισης, με αναθεώρηση του προγραμματισμού του «Ψυχαργώς». Ενδεικτικά αναφέρεται, για το  οικονομικό μέρος, η μετάθεση κονδυλίων από το Μέτρο 2.1. (Αποασυλοποίηση), στο Μέτρο 2.3. (Πρωτοβάθμια), του Άξονα Ψυχικής Υγείας.

Από τα προαναφερόμενα, διαφαίνεται η σημασία του να δοθεί προτεραιότητα στην άμεση ανάπτυξη της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ :

T. Lempérière et coll. (1995) : «Εγχειρίδιο Ψυχιατρικής Ενηλίκων – Στοιχεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Εφαρμογές της στην Ελλάδα», Α’ και Β’ Τόμος, Συνέκδοση Π. Σακελλαρόπουλος και Συνεργάτες, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 1995 (υπό επανέκδοση)

Σακελλαρόπουλος Π., (2003) : «Αποασυλοποίηση και η σχέση της με την πρωτοβάθμια περίθαλψη», Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα

Σακελλαρόπουλος Π. (2003) : «Αναθεώρηση και αλλαγή προτεραιοτήτων στο χρόνο του προγράμματος Ψυχαργώς». Καταληκτική συνεδρία : «Νέες προοπτικές – σχεδιασμοί», 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Παιδοψυχιατρικής Εταιρίας Ελλάδος, Αθήνα, 8-11 Μαίου 2003.

Free business joomla templates